آخرین خبر از دومین دور مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو | عراقچی: مسیر توافق شروع شده ولی به‌سرعت به آن نخواهیم رسید

یورونیوز نوشت:انتخاب سوئیس به‌عنوان محل مذاکرات، بار دیگر توجه‌ها را به نقش چنددهه‌ای این کشور کوچکِ آلپی جلب کرده است؛ کشوری که از مدت‌ها پیش «مهم‌ترین کانال پشت‌پرده» میان دو کشوری بوده که از سال ۱۹۸۰ هیچ رابطه دیپلماتیک رسمی با هم ندارند.

بعد از بحران اشغال سفارت آمریکا، واشنگتن در نوامبر ۱۹۷۹ برای کمک به امور کنسولی و روابط دیپلماتیک خود با تهران به برن روی آورد. سوئیس در ماه مه ۱۹۸۰ به‌طور رسمی مأموریت «حافظ منافع» را پذیرفت.

نقش سوئیس از انتقال پیام‌ها فراتر رفت و به «نمایندگی کامل منافع» تبدیل شد. سفارت سوئیس در تهران از آن زمان تاکنون همه امور کنسولی میان دو کشور را انجام داده است؛ از جمله درخواست‌های گذرنامه، امور ثبت احوال و حمایت کنسولی از شهروندان آمریکایی در ایران.

این رابطه فقط به روابط دوجانبه محدود نمانده است. سوئیس همچنین منافع ایران را در کشورهای ثالث—از جمله کانادا و مصر—نمایندگی کرده و از روند پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی حمایت کرده است؛ روندی که در سال ۲۰۱۶ به‌طور رسمی مستندسازی شد.

سوئیس در مذاکراتی که به برجام در سال ۲۰۱۵ انجامید هم نقشی مستقیم داشت.

شهر لوزان میزبان گفت‌وگوهای مقدماتی‌ای بود که در آن دیپلمات‌های آمریکایی، ایرانی و اروپایی به چارچوب کلی توافق رسیدند؛ توافقی که بعدتر در وین امضا شد و شامل محدودیت‌هایی بر غنی‌سازی اورانیوم و نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر تأسیسات هسته‌ای بود.

پس از ترور قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به دست آمریکا در عراق در ژانویه ۲۰۲۰، سوئیس میزبان نشست‌های محرمانه دیگری میان هیأت‌های آمریکایی و ایرانی شد تا خطر درگیری مستقیم نظامی مهار شود.

سفارت سوئیس در تهران کانالی بود که آمریکا و ایران در آوریل ۲۰۲۴ از طریق آن ارتباط برقرار کردند؛ زمانی که ایران برای نخستین بار حمله‌ای مستقیم علیه اسرائیل انجام داد.

محمد باقری، رئیس سابق ستاد کل نیروهای مسلح ایران، گفت تهران از طریق سفارت سوئیس پیامی به واشنگتن ارسال کرده و هشدار داده بود که اگر آمریکا مداخله کند، پایگاه‌های آمریکا در منطقه «امن نخواهند بود».

در کانون این مذاکرات، ایران به دنبال کاهش و رفع تحریم‌های غرب است؛ تحریم‌هایی که به‌شدت به اقتصاد کشور آسیب زده، نارضایتی عمومی را عمیق‌تر کرده و فشار بر حاکمیت را افزایش داده است.

ماه گذشته، اعتراضات گسترده‌ اقتصادی در کشور شعله‌ور شده است. تهران می‌کوشد از دور تازه‌ای از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل جلوگیری کند؛ حملاتی که—با توجه به آرایش و افزایش فعلی نیروهای هوایی و دریایی آمریکا در منطقه—قریب الوقوع به نظر می‌رسد.

در مقابل، ایالات متحده هدفش برچیدن برنامه هسته‌ای ایران، اعمال محدودیت بر موشک‌های بالستیک و مهار حمایت ایران از نیروهای نیابتی منطقه‌ای است؛ نیروهایی که همچنان متحدان واشنگتن، به‌ویژه اسرائیل را تهدید می‌کنند.

در آستانه دور جدید گفت‌وگوها، ایران نشانه‌هایی از آمادگی برای گفت‌وگو درباره محدودیت‌هایی بر فعالیت‌های هسته‌ای نشان داد، در حالی که حق غنی‌سازی اورانیوم را برای خود محفوظ دانست؛ اما هرگونه مذاکره درباره موشک‌های بالستیک یا ائتلاف‌ها و روابط منطقه‌ای‌اش را قاطعانه رد کرده است. با این حال ترکیب مذاکره کنندگان دور اول به ویژه حضور نماینده سنتکام در آن دوره نشان می‌داد دستورکاری غیر از هسته‌ای در مذاکرات مطرح است.